Accueil / Fuaf / Bize Biçilen Gömlek: Alevisiz Alevilikten Kendi Yolumuza

Bize Biçilen Gömlek: Alevisiz Alevilikten Kendi Yolumuza

Bu yazı Alevilerin Sesi dergisinin 306. sayısında yayınlanmıştır.

Bizler kırsaldan ayrılırken sadece yıkılmış, virane hanelerimizi, dağlarımızı, mezralarımızı, mezarlarımızı değil; aynı zamanda ocağımızı, pirimizi, ikrarımızı, ziyaretlerimizi, yolumuzu da bırakıp gelmişiz. Kendimizden ne kadar uzaklaştığımızın farkına vardığımızda ise iş işten geçmiş; birçok yakınımızı cenaze namazı için cami avlusunda imama teslim edip bahçe duvarının dışında namazın bitmesini beklemiştik bile.

Bu zorlu süreçte kanatsız, kolsuz, başsız kalmış olmamız elbette ki tesadüfi değildir. Doğduğumuz coğrafyada bizlere yaşama şansı vermeyen, bizi kendine benzetmeye çalışan baskıcı inancın bir marifetiydi.

Kendimize geldiğimizde ilk işimiz kendi kimliğimize sarılmak oldu. Oldu ama köyden gelen, bilgi ve itikat sahibi yaşlılarımızın çoğunu yitirmiştik. Meğerse yitirdiğimiz sadece yaşlı bir beden değilmiş; aynı zamanda bizim toplumsal hafızamız imiş. Ama biz bunun farkına varamamıştık.

Yitirdiğimiz yaşlılarımız, başımıza bir şey gelmesin diye kendi kimliklerini, inançlarını, dillerini bizlere aktarmaya cesaret edememişlerdi. Çünkü yaşadıkları coğrafyada sadece TC döneminde Ortaçay’ı, Koçgiri’yi, Dersim’i; sonraki süreçlerde Maraş’ı, Çorum’u, Sivas’ı, Gazi’yi vs. katliamlarını yaşamışlardı. Böylesi bir travmadan kurtulmak elbette kolay değil. Bundan dolayıdır ki içgüdüsel olarak bizleri koruma güdüleri, inancın önüne geçmişti.

Yıllardır pir-talip ilişkilerinden yoksun büyümüştük. Hep bir tarafımız ezik ve eksik kalmıştı. Bundan dolayıdır ki yaşadığımız metropollerde, aynı inanca mensup canlarla birlikte el ele verip en azından Hakk’a yürüyen canlarımızı kendi köyümüzde, mezramızda Hakk’a uğurladığımız şekliyle Hakk’a uğurlamayı; bunun yanı sıra inançsal faaliyetlerimizi yürütebileceğimiz kurumlar oluşturmak üzere kolları sıvadığımızda, devlet aklının Alevilerin aklından birkaç adım önde olduğunun farkında bile değildik.

Devlet, resmi olarak yasaklı olan bir inancın ibadet yerlerinin açılmasına kasıtlı olarak göz yumuyor; ülkenin her yerinde Alevi kimliğine mensup canlar canla başla çalışıyor, kimi maddi, kimi manevi katkı sunarak yeni yaşamlarında köyde bıraktıkları, unutulmaya yüz tutmuş olan yolu yeniden yaşatma gayreti içine giriyorlardı.

Dedim ya, devlet aklı biz Alevilerin aklından hep birkaç adım önde diye. Çünkü bizim aklımız fitneye, fesata, üçkâğıda çalışmıyordu. Herkesi kendi gibi bilen, o kırsaldaki masumiyetini şehir yaşamının tüm olumsuzluklarına rağmen korumaya çalışıyordu.

Bu süreçte, özellikle sistem tarafından kurulan bir vakıf aracılığıyla Müslüman dedeler yetiştirip Alevileri İslam dinine adapte etmek için cemevlerine yollanarak adeta buraları minaresiz camiye çevirmişlerdi. Bunun yanı sıra bir TV kanalı aracılığı ile her hafta bilinçli olarak canlı veya banttan cem erkânları yayınlatılıyor; bu erkânlar içerisinde Şiiler gibi siyaha büründürdükleri semah ekipleri ve bu semah ekiplerinin tam ortasına da bir Mevlevi semazenini dikerek Alevilerdeki cem ibadetlerini kalıplaştırıp birilerinin arka bahçesine bağlama gayreti içerisine girmişlerdi.

Hâlbuki Alevi cemlerinde asıl olan, toplumsal barışı ve ortak yaşamı inşa ederek Rıza Şehri’ni oluşturabilmekti. Baş açık, yalın ayak meydanda özünü dâr edip, “Yüzüm yerde, özüm dârda” diyerek, “Sırrı sır edenin demine Hû” diyebilmekti. “Sırrı sır edenin demine Hû” demek; o dört duvar arasında konuşulanlar burada kalacak, karı koca burada dillendirilenleri kendi yatak odasında baş başayken bile konuşamayacak demekti.

Ama o TV kanalı bu olguyu öldürerek Alevi ritüellerini camide, kilisede, havrada vs. nasıl rızalık almadan hizmet yürütülüyorsa o seviyeye indirerek Alevi cemlerini Yahudi Ağlama Duvarı’na çevirdi.

Siz hiç bu kanalda yayınlanan cem erkânlarında bir dedenin rızalık alarak posta (Pir döşeği) oturduğunu ya da bir talibin meydan alıp özünü dâr ederek bir müşkülünü dillendirdiğini gördünüz mü? Görmediniz, göremezsiniz de. Çünkü bu anlayışın asıl amacı, Alevileri diğerlerine benzetme gayretinden başka bir şey değildi.

Alevilerin kafalarına görsel algıyla hem bir cem şablonu çizdiriliyordu hem de Alevilik adeta semavi dinlerle yarıştırılıyordu. “Müslümanlar her cuma namaza gidiyorlar, bizim onlardan neyimiz eksik? Biz de her hafta cem birleyelim.” mantığını oluşturdular.

Hâlbuki Aleviler, istisnalar (dârdan indirme) hariç, tüm ibadetlerini kış aylarında gerçekleştirirlerdi. Bu cemlerin bizim köylerde gördüğümüz cemlerle yakından uzaktan ilgisi ve alakası da yoktu. Fakat devlet aklı Alevilere yeni bir gömlek biçmiş ve bu gömleği de bu kurum aracılığıyla Alevilere giydiriyordu. Hem de bu kurumda inanç hizmetleri sunanların birçoğunun ocaklarla da bir bağı ve alakası bile yoktu.

Zaten ocaktan olup olmaması sistem için hiç önemli değildi. Onlar için önemli olan, posta oturttukları kişilerin ağızlarının iyi ve akıcı laf yapmalarıydı. İşte bu görsel algıyla Alevilerin kafalarına öylesi paslı çiviler çaktılar ki şimdi söküp atmak neredeyse imkânsız hâle geldi. Bunu fark ettiğimizde ise iş işten geçmişti.

Uzun yıllardır YOL’dan, İKRAR’dan uzak olan canlar, bu minaresiz camilerde, pardon cemevlerinde, gördüklerini ve duyduklarını atalarından kalmış olan Alevilik zannettiler. Atalarının hayatta kalabilmek adına altına sığındıkları şemsiyeleri, üzerlerine örtündükleri hırkaları bir müddet sonra kendi gerçek elbiseleri olduğunu zannedenler oldu. Birçoğu bu Şii akımın pençesinde, Alevilikle alakası olmayan birçok figürü ve figüranı Alevi zannettiler.

İşte bu süreçte birçok canımızı sadece yitirmekle kalmadık; aynı zamanda sistemin onlara dayattığı yeni, Alevisiz Alevilikle kendi içimizdeki kurdumuzu da edinmiş olduk.

Fakat bu çetin cendere ve günümüz koşulları bizlere yeni şeyler öğretti. O da gelecek nesillerimize, yani çocuklarımıza, korkmadan, tereddüt etmeden yol bilincini aşılamak; anlatmak, yaşamak ve yaşatmak.

Aşk ile.

 

0 0 votes
Évaluation de l'article
S’abonner
Notification pour
guest
0 Commentaires
Le plus ancien
Le plus récent Le plus populaire
Commentaires en ligne
Afficher tous les commentaires
0
Nous aimerions avoir votre avis, veuillez laisser un commentaire.x